Làm FIFO ở Úc là một chủ đề được hỏi nhiều trong cộng đồng visa 462 và những bạn học chuyên ngành kĩ thuật, kĩ sư, khai tháng khoáng sản ở Úc. Hôm nay mình sẽ viết một bài nói sơ về làm FIFO ở Úc cho các bạn quan tâm nha.

FIFO nghĩa là gì?

FIFO là viết tắt của cụm từ “Fly-In Fly-Out”, nghĩa là “bay đến làm việc rồi bay về nhà nghỉ”. Đây là hình thức làm việc phổ biến ở Úc, đặc biệt trong các khu vực xa xôi, hẻo lánh như vùng khai khoáng, nông nghiệp hoặc xây dựng — nơi không có nhiều dân cư sinh sống. Nhân viên sống ở thành phố lớn (như Perth, Darwin…) nhưng bay đến nơi làm việc (ví dụ Kununurra, Pilbara hay các mỏ ở Kimberley, Queensland) và làm việc theo thỏa thuận trước, thường là 1~2 tuần làm rồi 1~2 tuần nghỉ, (1 week on 1 week off).

Thỏa thuận làm việc thường là full time hoặc casual. Trong tuần đi làm thì thường mình sẽ làm ca dài giờ, để bù lại cho tuần nghỉ mình cũng nghỉ dài, thường là ca 12-14 tiếng. Sau tuần on, FIFO worker bay về nhà nghỉ ngơi rồi quay lại làm tiếp khi đến lượt.

Các công việc cần người làm FIFO ở Úc

• Các mỏ khoảng sản

Người Úc đúng nghĩa là cạp đất mà ăn vì Úc là một trong những quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản nhất thế giới, với hàng trăm mỏ khai thác đủ loại kim loại và khoáng vật công nghiệp nằm rải rác khắp nơi trên lục địa Úc và tập trung nhiều ở bang Tây Úc, bang Queensland, lãnh thổ Bắc Úc. Theo Geoscience Australia, nước Úc có hơn 330 mỏ khai thác khoáng sản đang hoạt động năm 2022 – 2023. Ngoài ra còn rất nhiều quặng chưa được đưa vào khai thác.

Để duy trì một mỏ khoáng sản thì cần đủ nguồn nhân lực, từ kỹ sư, công nhân mỏ, rồi người lái xe tải, xe xúc… nhân viên bảo trì, tới đầu bếp, nhân viên dọn dẹp vệ sinh, dọn dẹp phòng, điều dưỡng và nhân viên y tế, nhân viên bảo vệ…

• Khu vực ít dân cư (remote & very remote)

Úc chia lãnh thổ của mình thành các khu vực theo mức độ đô thị hóa và khoảng cách đến trung tâm thành phố, gồm Metropolitan (đô thị), Regional (vùng miền): các khu vực ngoài thành phố lớn, có thị trấn, cơ sở hạ tầng và dân cư vừa phải như Darwin, Broome… Remote và Very Remote (vùng xa và rất xa): những khu vực ít dân, cách xa trung tâm đô thị, thường có khí hậu khắc nghiệt và hạ tầng hạn chế. Remote là các thành phố nhỏ nằm rải rác trên các trục đường quốc lộ, ví dụ như Tennnant Creek hay Katherine ở Bắc Úc, còn very remote là những community, cộng đồng làng của người thổ dân ở trong sa mạc Úc ví dụ như Gunbalanya gần Kakadu national park, đảo Tiwi ở Bắc Úc chẳng hạn

Mỗi vùng remote ở Úc đều cần những dịch vụ cơ bản, ít nhất là trường học, trạm xá và siêu thị. Trong khối giáo dục và bán lẻ thì mình ít thấy người làm FIFO nhưng trong trạm xá thì thường điều dưỡng/ bác sĩ làm việc theo hợp đồng ngắn hạn với agency hoặc hợp đồng FIFO trực tiếp với NHS.

Làm sao để xin việc làm FIFO ở Úc

Bạn có thể tìm việc FIFO trên các website lớn như Seek, Indeed, CareerOne… hoặc trực tiếp với các công ty khai thác khoáng sản lớn như BHP, Rio Tinto, Fortescue Metals Group (FMG), Compass Group, Sodexo, Programmed, MACA, Monadelphous…

Tùy công việc, bạn cần có chứng chỉ nghề và an toàn lao động, ví dụ:

• White Card – chứng chỉ an toàn xây dựng (cơ bản).
• Mining Induction (Standard 11) – cho công việc trong mỏ (ở Queensland).
• FIFO medical check & drug test – khám sức khỏe và xét nghiệm bắt buộc – khá giống với các bài khám sức khỏe để làm visa, bao gồm chụp Xquang, đo nhịp tim… Nếu bạn có bệnh thì cũng đừng quá lo vì mục đích của những bài kiểm tra này là để các công ty lấy baseline, trong trường hợp làm việc cho họ một thời gian xong bạn có bệnh thì họ sẽ so sánh với kết quả kiểm tra trước khi bạn vào làm để đền bù/ kiện cao
• License & Trade Certificates – bằng liên quan tới nghề bạn muốn làm như lái xe tải nặng (HR/MC), bằng thợ điện, thợ cơ khí, đầu bếp, v.v.
  Nếu bạn chưa có, có thể học tại TAFE hoặc trung tâm đào tạo nghề được cấp phép ở Úc.

Cái được-mất khi làm FIFO ở Úc

Điểm mạnh lớn nhất của công việc FIFO là mức thu nhập cao và chế độ đãi ngộ tốt. Do phải làm việc ở những khu vực xa xôi, hẻo lánh, các công ty thường trả lương cao hơn mặt bằng chung để thu hút nhân lực. Ngoài ra, người lao động còn được bao trọn gói chi phí ăn ở, di chuyển và sinh hoạt, giúp họ tiết kiệm được phần lớn thu nhập. Lịch làm việc của mô hình này thường theo chu kỳ, ví dụ hai tuần làm việc liên tục rồi một tuần nghỉ, tạo điều kiện cho người lao động có thời gian nghỉ dài để nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình hoặc đi du lịch. Bên cạnh đó, công việc FIFO cũng mang lại nhiều cơ hội học hỏi và phát triển nghề nghiệp, đặc biệt trong các ngành công nghiệp lớn như khai khoáng, xây dựng, kỹ thuật, và năng lượng. Làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, thiết bị hiện đại và đồng nghiệp có tay nghề cao giúp người lao động nâng cao kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm thực tế quý báu. Một số người còn xem FIFO là cơ hội để trải nghiệm cuộc sống ở những vùng đất hoang sơ của nước Úc, như vùng Pilbara, Kimberley hay Northern Territory – những nơi ít ai có cơ hội đặt chân đến.

Tuy nhiên, làm FIFO ở Úc cũng có nhiều thách thức không nhỏ. Khó khăn lớn nhất là phải sống xa gia đình trong thời gian dài, dẫn đến cảm giác cô đơn, căng thẳng và đôi khi ảnh hưởng đến mối quan hệ cá nhân. Môi trường làm việc ở vùng xa thường khắc nghiệt, nóng bức, bụi bặm và đòi hỏi thể lực cao, với thời gian làm việc kéo dài 10–12 tiếng mỗi ngày trong nhiều tuần liên tục. Dù được nghỉ bù, nhưng nhịp sinh hoạt này có thể khiến người lao động mệt mỏi và dễ kiệt sức nếu không biết cân bằng.

Do đặc thù công việc trong môi trường khắc nghiệt, nóng bức, bụi bẩn và ồn ào, người lao động dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao và mất nước, đặc biệt ở các vùng hẻo lánh như Pilbara, Kimberley hay Northern Territory, nơi khí hậu khô nóng quanh năm. Việc tiếp xúc lâu dài với bụi khoáng, khói, khí độc và hóa chất công nghiệp có thể gây ra bệnh về đường hô hấp như viêm phổi, bụi phổi silic (silicosis) hoặc hen nghề nghiệp. Ngoài ra, tiếng ồn liên tục từ máy móc hạng nặng, khoan nổ và vận chuyển vật liệu cũng có thể gây suy giảm thính lực hoặc rối loạn giấc ngủ. Bên cạnh rủi ro môi trường, công việc khai khoáng còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn lao động nghiêm trọng do vận hành máy móc lớn, sập hầm, trượt ngã hoặc nổ mìn.

Cuộc sống trong các khu trại FIFO khá đơn giản, dù đầy đủ tiện nghi cơ bản nhưng thiếu các hoạt động xã hội, giải trí và giao tiếp bên ngoài, khiến nhiều người cảm thấy nhàm chán hoặc tách biệt với xã hội. Ngoài ra, việc tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình bay và ca làm cũng khiến người lao động khó chủ động sắp xếp cuộc sống cá nhân. Nếu không có tinh thần vững vàng và sức khỏe tốt, họ có thể gặp phải các vấn đề về thể chất và tâm lý như stress, mất ngủ hoặc trầm cảm nhẹ.

Tóm lại, công việc FIFO ở Úc là lựa chọn phù hợp cho những ai chịu được áp lực, thích thử thách và mong muốn thu nhập cao, nhưng không thực sự thích hợp với những người đề cao sự ổn định, cuộc sống gia đình hoặc môi trường làm việc xã hội sôi động. Cân nhắc kỹ giữa lợi ích kinh tế và sức khỏe tinh thần là điều quan trọng trước khi quyết định theo đuổi hình thức làm việc đặc biệt này.